على محمدى خراسانى
88
كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى)
به پانصد خريدارم » كه حضرت امام فرموده است : « لا يخلو من إشكال » . وجه اشكال اين است كه اگر ظاهر صيغه را نگاه كنيم ميان ايجاب و قبول تطابق نيست ؛ زيرا بايع گفته است : « اين را فروختم به هزار » كه ظاهرش مجموع من حيثالمجموع است ، ولى مشترى روى هر نصف ، جدا جدا تكيه كرده است . ولى اگر به باطن و واقع نگاه كنيم هر نصف به كذا در معنا همان است كه تمام متاع را به هزار خريدم ، ولى در عقود و معاملات قولى ، علاوه بر معنا ، لفظ نيز مهم است و لذا اين قسم اشكال دارد . ديگرى در مورد عدم تطابق از جهت مشترى است كه بايع به دو نفر گفته است : « اين را به هر دو به هزار فروختم » ولى آنها هركدام گفتهاند : « من نصف اين را به پانصد خريدم » . اين نيز شبيه فرض قبلى است و خالى از اشكال نيست ؛ به همان بيان . و مورد سوم در آخر مسأله است كه در مورد توابع عقد يا شروط ضمن عقد است كه بايع به صورت مطلق ، انشا كرده و مشترى به صورت مشروط قبول كرده است . وجه اشكال اين است كه شرط ضمنى التزامى مستقل در ضمن التزام به اصل بيع است تا اصل بيع صحيح باشد ، يا التزام مستقلى نيست و قيد التزام به اصل بيع است تا اگر قيد نبود مقيد هم نابود شود ، كه قبلًا در ضمن فرض چهارم بيان شد .